Bài 8 : ĐO NHIỆT ĐỘ

Bài 8 : ĐO NHIỆT ĐỘ

Nhúng tay trái vào
bình nước lạnh và tay
phải vào bình nước
ấm
Sau đó rút hai tay ra,
cùng nhúng vào bình
đựng nước nguội

Nước ấm

Nước nguội Nước lạnh

Khi cùng nhúng vào nước nguội, các ngón tay có cảm
giác nóng, lạnh như thế nào? Từ rút ra kết luận về
Cảm
không
thể xác định được chính
cảmgiác
giác của
nóngtay
lạnh
của tay?
xác độ nóng lạnh của một vật mà ta sờ vào nó hay tiếp
→Khi
xúc với
nó. cùng nhúng vào bình nước nguội, hai ngón
tay có cảm giác khác nhau.
Muốn xác định chính xác nhiệt độ cần có dụng cụ đo.

I. Đo nhiệt độ

Để xác định mức độ nóng, lạnh của vật người ta dùng khái
niệm nhiệt độ: Vật càng nóng thì nhiệt độ của vật càng cao
Thang nhiệt độ
Năm 1974, Xen-xi-ut (Celsius) đã
đề nghị chia khoảng cách giữa
nhiệt độ của nước đá đang tan và
nhiệt độ của hơi nước đang sôi
thành 100 phần bằng nhau, mỗi
phần ứng với 1 độ kí hiệu là 10C.
Thang nhiệt độ này gọi là thang
nhiệt độ Xen-xi-ut, còn gọi là nhiệt
giai Xen-xi-ut. Chữ C trong kí
hiệu 0C là chữ cái đầu của tên nhà
vật lí. Trong thang nhiệt độ này,
nhiệt độ thấp hơn 00C được gọi là
nhiệt độ âm.

Anders Celsius(17011744), nhanh khoa
học Thụy Điển, người
phát minh thang nhiệt
độ
Xen-xi-ut. Vào
năm 1742

110
100

100oC

. Thang nhiệt độ Celsius

90

*Trong thang nhiệt độ Celsius nhiệt độ nước đá đang
tan là 0oC. Nhiệt độ của hơi nước đang sôi là 100oC

80
70
60
50
40
30
20
10
0
10

0oC

Anders Celsius
(1701-1744)

Dựa vào thông tin đã đọc, em hãy điền vào chỗ trống,
hoàn thành các câu sau:

 Cách xác định nhiệt độ trong thang nhiệt độ Xen-xi-ut:

00C
- Nhiệt độ của nước đá đang tan: …………..
1000C
- Nhiệt độ của nước đang sôi: …………….
- Từ 0°C đến 100°C chia thành 100 phần bằng nhau ứng
với ………….
10C
- Nhiệt độ thấp hơn 0°C được ghi bằng nhiệt độ
âm
…………

Bảng một số nhiệt độ theo thang nhiệt độ Xen-ci-ut:
Đối tượng
• Nhiệt độ tự nhiên thấp nhất trên Trái Đất
(Đo tại trạm khí tượng Vô-Xtốc ở Nam Cực)
• Nhiệt độ cơ thể người( thân nhiệt)
• Sa mạc Lút ở I-ran, nơi nóng nhất Trái Đất
• Nhiệt độ cao nhất của một ngọn nến
• Nhiệt độ tại bề mặt Mặt Trời

Nhiệt độ(0°C)
- 890C
370C
710C
10270C
55000C

?1. Nêu một tình huống cho thấy sự cần thiết của việc
ước lượng nhiệt độ trong đời sống.
- khi có em bé bị sốt, cần sờ trán và ước lượng nhiệt độ
sốt để có thể có các biện pháp phù hợp để hạ sốt cho
bé
?2. Nhìn hơi nước bốc lên từ cốc nước, em có thể ước
lượng nhiệt độ của nước trong cốc được không? Việc
ước lượng này có ích lợi gì?
- Nhìn hơi nước bốc lên từ cốc nước, em có thể ước
lượng được nhiệt độ của nước trong cốc.
- Việc ước lượng này giúp ta không uống phải cốc
nước quá nóng.

?3. Trong các nhiệt độ sau: 0∘C; 5∘C; 36,5∘C; 323∘C,
hãy chọn nhiệt độ thích hợp cho mỗi hiện tượng, quá
trình trong hình 8.2
a) Nhiệt độ 5∘C
b) Nhiệt độ 323∘C
c) Nhiệt độ 36,5∘C
d) Nhiệt độ 0∘C

0

F

220
200

212 0F

. Thang nhiệt độ Frenhai
*Trong thang nhiệt độ Frenhai nhiệt độ nước đá
đang tan là 32oF. Nhiệt độ của hơi nước đang sôi là
212oF

180
160
140
120
100
80
60
40
20

32 0F

Gabriel Daniel Fahrenheit
(1686-1736)

Ở các nước nói Tiếng Anh, người ta đo
nhiệt độ theo độ Fa-ren-hai (Fahrenheit), kí
hiệu là 0F. Trong nhiệt giai Fa-ren-hai, nhiệt
độ của nước đá đang tan là 320F và nhiệt độ
của hơi nước đang sôi là 2120F (có khoảng
180 khoảng chia)
Cách đổi từ 0C sang 0F
t(0F)=(t(0C)x1,8+32
Ví dụ đổi 100C sang 0F
100C= (10x1,8+32)0F=500F

II. Dụng cụ đo nhiệt độ
1. Sự nở vì nhiệt của chất lỏng

- Chất lỏng nở ra khi nóng

lên, nhiệt độ càng cao thì
chất lỏng nở ra càng nhiều.

Quan sát thí nghiệm
hình 8.4, rút ra kết
luận về sự nở vì nhiệt
của chất lỏng.

- Hiện tượng nở vì nhiệt
của chất lỏng được dùng
làm cơ sở chế tạo các dụng
cụ đo nhiệt độ.
Nước
nóng

2. Các loại nhiệt kế
? Nhiệt kế dùng để làm gì?
- Nhiệt kế là dụng cụ dùng để đo nhiệt độ
? Kể tên một số nhiệt kế mà em biết?
- Có nhiều loại nhiệt kế khác nhau: nhiệt kế rượu,
nhiệt kế thủy ngân, nhiệt kế hồng ngoại

III. Sử dụng nhiệt kế y tế
1. Nhiệt kế y tế thủy ngân

 Bước 1: Dùng bông y tế lau sạch thân và bầu nhiệt kế.

Sắp xếp
các mạnh
câu sau
thứ
tự các
dụng
Bước
2: Vẩy
chotheo
thủy
ngân
bên bước
trong sử
nhiệt
kế
nhiệt
kế y tế thủy ngân
tụt
xuống.
Bướcmạnh
3: Dùng
phải
cầm
thân
nhiệt
kế kế
đặttụt
bầu
Vẩy
cho tay
thủy
ngân
bên
trong
nhiệt
xuống.
nhiệt kế vào nách trái, kẹp cách tay lại để giữ nhiệt
Dùng bông y tế lau sạch thân và bầu nhiệt kế.
kế.
Dùng 4:
tayChờ
phảikhoảng
cầm thân
bầukếnhiệt
kế
Bước
2-3 nhiệt
phút, kế
lấyđặt
nhiệt
ra đọc
vào nách
nhiệt
độ. trái, kẹp cách tay lại để giữ nhiệt kế.
Chờ khoảng 2-3 phút, lấy nhiệt kế ra đọc nhiệt độ.

* Cần
chú ý khi sử dụng nhiệt kế y tế?
? Chỉ ra các theo tác sai khi dùng nhiệt kế trong các

tình huống dưới đây:
- Khi
vẩymạnh
nhiệtnhiệt
kế tránh
vakhichạm
a) Vẩy
kế trước
đo. với các vật
khácb) Sau khi lấy nhiệt kế ra khỏi môi trường cần đo
phải đợi một lúc sau mới đọc kết quả đo
- Không
cầm vào bầu nhiệt kế khi đọc
c) Dùng tay nắm chặt bầu nhiệt kế.

- Thủy ngân rất độc nên nếu không may làm
vỡ, không được chạm tay vào

2. Nhiệt kế y tế điện từ

 Bước
Sắp xếp
1: các câu sau theo thứ tự các bước sử dụng
nhiệt
Bước kế
2: y tế điện từ
BướcĐặt
3: đầu kim loại của nhiệt kế xuống lưỡi.

BướcLau
4: sạch đầu kim loại của nhiệt kế.
BướcBấm
5: nút khởi động.
Tắt nút khởi động.
Chờ khi có tín hiệu bíp rút nhiệt kế ra đọc nhiệt độ.

ThựcXác
hành
trong
phút
: của các nhiệt kế mà
định
GHĐ5và
ĐCNN
nhóm em đang có

Đo nhiệt độ cơ thể của mình và đo nhiệt độ của
nước trong cốc, ghi vào bản báo cáo.
Đối tượng
Bản thân
Nước trong cốc

Nhiệt độ
( oC)

 Ghi nhớ

nóng, lạnh của một vật,
Nhiệt độ là số đo mức độ ………,……
nhiệt kế
để đo nhiệt độ người ta dùng ……………..
Ở Việt
thang nhiệt độ
Nam sử dụng ………………..…Xen-ci-ut,
đơn vị
0
C
đo nhiệt độ kí hiệu là…......

Câu 1:Chọn câu trả lời đúng nhất
Nhiệt kế y tế dùng để đo:
A) Nhiệt độ của nước đá
B) Nhiệt độ của hơi nước đang sôi
C) Nhiệt độ của môi trường
D) Thân nhiệt của người

Câu 2:Chọn thao tác sai: Khi sử dụng
nhiệt kế thủy ngân ta phải chú ý:
A) Xác định GHĐ và ĐCNN của nhiệt kế
B) Điều chỉnh về vạch số 0
C) Cho bầu nhiệt kế tiếp xúc với vật cần đo nhiệt độ
D) Không cầm vào bầu nhiệt kế khi đọc nhiệt độ

Hướng dẫn về nhà
•

•

•

- Học bài
- Làm bài tập 8.1 đến 8.7 SBT
- Tìm cách đổi từ 0F sang 0C