Tuần: 20
Tiết: 39

Ngày soạn: /
/2021
Ngày soạn:
/
/2021
BÀI HỌC STEM: “SILIC - CÔNG NGHIỆP SILICAT”
Thời gian: 01 tiết
A. MỤC TIÊU:
1. Yêu cầu cần đạt:
- Làm được bức tranh tô cát.
- Silic là phi kim hoạt động kém, silic là chất bán dẫn.
- SiO2 là một oxit axit
- Một số ứng dụng của silic, silic đioxit, muối silicat
- Biết được công nghiệp sản xuất đồ gốm, sứ, xi măng, thuỷ tinh
2. Năng lực:
a. Nhận thức khoa học tự nhiên.
- Học sinh nhận biết được vai trò quan trọng của các hợp chất của silic và sản
phẩm công nghiệp silicat đối với đời sống.
b. Tìm hiểu khoa học tự nhiên.
- Học sinh hiểu được thực tế chế tạo một sản phẩm trong công nghiệp silicat như
xi măng, thủy tinh, .....
c. Vận dụng khoa học tự nhiên.
- HS vận dụng các kiến thức đã học của các môn khoa học như : Hóa học, Sinh
học, Toán học, Công nghệ….. để tự làm ra một số sản phẩm ứng dụng của cát, xi măng
trong đời như tranh cát, chậu hoa từ khăn cũ và xi măng…
3. Phẩm chất:
- Nhân ái: Tôn trọng sự khác biệt về nhận thức, phong cách cá nhân của những
người khác
- Chăm chỉ: Luôn cố gắng vươn lên đạt kết quả tốt trong học tập, hoàn thiện được
bức tranh tô cát.
- Trung thực: Khách quan, công bằng trong tiến hành sản phẩm thực tế.
- Trách nhiệm: Quan tâm ý kiến của người khác trong nhóm học tập.
B. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Mẫu vật: đồ gốm, đất sét, tranh ảnh.
- Các loại cát màu, giấy, keo…
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề hoặc nhu cầu thực tiễn
a. Mục tiêu.
- Tìm hiểu về vai trò quan trọng của cát, xi măng cũng như các sản phẩm được
làm từ cát, xi măng… trong đời sống.
- Học sinh vận dụng kiến thức các môn khoa học đã được học trong nhà trường để
làm ra những đồ dùng được sử dụng trong đời sống, giảm thiểu rác thải ra môi trường.
- Tạo hứng thú tìm tòi, đam mê, sáng tạo khám phá tìm hiểu cái mới, cái sáng tạo
về các mô hình, dụng cụ, đồ dùng hàng ngày có thế thay thế bằng các sản phẩm tái chế từ

khăn cũ, xi măng, cát màu; nhằm góp phần bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe công
động…
- Từ thực tế ứng dụng của cát trong đời sống, học sinh có niềm đam mê sáng tạo
với nghệ thuật tranh cát.
b. Nội dung hoạt động
Các nhóm đi thực tế, nghiên cứu thực trạng các loại tranh trên địa bàn huyện. Báo
cáo nghiên cứu bằng hình ảnh hoặc video tư liệu cụ thể.Trên cơ sở đó đề xuất việc làm
một sản phẩm tranh tô cát.
c. Sản phẩm hoạt động.
Các hình ảnh, video học sinh chụp được về công nghiệp silicat.
d. Tổ chức hoạt động
- GV chuyển giao nhiệm vụ: Yêu cầu các nhóm đi thực tế
- Học sinh nhận nhiệm vụ: Các nhóm cử các đại diện đi tìm hiểu thực tế về công
nghiệp silicat
- HS báo cáo bằng các bức ảnh chụp được.
- GV đánh giá về hoạt động thực tế của học sinh.
2. Hoạt động 2: Nghiên cứu lý thuyết nền
a. Mục tiêu.
- Nghiên cứu các kiến thức liên quan: Từ các vật liệu chính là đất sét, cát kết hợp
với các vật liệu khác và với kỹ thuật khác nhau, công nghiệp silicát đã sản xuất ra nhiều
sản phẩm có ứng dụng như: đồ gốm, sứ, thủy tinh, xi măng….
- Rèn cho HS chủ động tìm hiểu kiến thức Hóa học, Vật lí, Toán, Công nghệ,… ;
phát triển kĩ năng tự học, tự sáng tạo và làm việc nhóm.
- Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả và tổng kết, chốt lại các đơn vị kiến thức
nền.
b. Nội dung hoạt động
- GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm, thảo luận tìm hiểu các kiến thức, kĩ năng
liên quan tới quá trình lựa chọn và chế tạo sản phẩm bằng cách trả lời các câu hỏi sau:
(Phiếu học tập)
1. Em hãy nêu vai trò của cát trong đời sống hàng ngày?
………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………….
2. Hãy nêu những căn cứ để đảm bảo cho việc thực hiện ý tưởng của nhóm mình?
………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………….
3. Các em sẽ lựa chọn những vật liệu và dụng cụ nào để chế tạo sản phẩm của
nhóm em?
………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
4. Thảo luận và góp ý xây dựng tiêu chí đánh giá sản phẩm “tranh tô cát”
BẢNG TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM
“Tranh tô cát”
TIÊU CHÍ
ĐIỂM TIÊU
ĐIỂM ĐẠT ĐƯỢC

CHÍ
10
20

NHÓM 1

NHÓM 2

1. Lựa chọn vật liệu
2. Thẩm mĩ (Hình dáng, kích thước,
khối lượng, đẹp, khoa học…)
3. Giá thành (phù hợp)
20
4. Thời gian gia công (<=15Phút)
10
5. Hiệu quả sử dụng (đã qua thử
40
nghiệm)
Tổng
100
c. Dự kiến sản phẩm
- HS hoàn thành phiếu học tập khảo sát kiến thức liên quan đến kiến thức chủ đề.
- Xây dựng được bảng tiêu chí đánh giá cho sản phẩm học sinh.
d. Tổ chức hoạt động
- Học sinh thảo luận theo nhóm để trả lời các câu hỏi. Giáo viên hỗ trợ khi các em
gặp khó khăn.
- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả thảo luận qua phiếu học tập.
- HS nhận xét, đánh giá. GV chốt kiến thức
3. Hoạt động 3: Đề xuất các giải pháp thực hiện
a. Mục tiêu.
- Yêu cầu nhóm học sinh tìm các giải pháp có thể để thiết kế phương án thí
nghiệm mô tả hiện tượng phù hợp với lí thuyết nhóm vừa tìm hiểu
- Định hướng để học sinh sau khi chọn giải pháp sẽ thực hiện quy trình thiết kế:
+ Xác định vật liệu, dụng cụ thiết bị cần thiết
+ Xác định các chi tiết, các mẫu
+ Xây dựng bản vẽ, chỉnh sửa hòa thiện trong nhóm.
b. Nội dung hoạt động.
- Mô tả các cách khả thi mà nhóm thảo luận đã đưa ra
- Thảo luận trong nhóm để hoàn thành bảng sau:
VẬT
VẬT TẠO
HÌNH VẼ,
VẬT LIỆU
THẬT
RA TỪ
KÍCH THƯỚC
NHÓM LỰA
TÁI CHẾ
CHỌN
...

...
- GV cho học sinh thảo luận hoàn thành bảng, sau đó tổ chức cho học sinh báo cáo
kết quả thảo luận trong nhóm.
- Giải thích lí do lựa chọn các sản phẩm trên.
c. Dự kiến sản phẩm
Các hình vẽ có đầy đủ kích thước và cách lựa chọn vật liệu phù hợp
d. Tổ chức hoạt động
Sau khi đã đi khảo sát và nghiên cứu các kiến thức có liên quan. Học sinh hoạt
động nhóm tự thiết kế các sản phẩm theo ý tưởng

4. Hoạt động 4: Chọn giải pháp tốt nhất
a. Mục tiêu
Phân tích các giải pháp đã đề xuất tìm ra các giải pháp tối ưu nhất thỏa mãn các
tiêu chí mục đích đặt ra từ ban đầu.
b. Nội dung hoạt động
Yêu cầu học sinh:
1. Vẽ các thiết kế của nhóm ra giấy (sử dụng bảng phụ hoặc giấy A3 rồi gắn lên
bảng)
2. Liệt kê các nguyên vật liệu, dụng cụ nhóm chọn để có thể chế tạo sản phẩm.
3. Mô tả công dụng thực tiễn và ý nghĩa của sản phẩm.
Sau đó phân tích tính tối ưu của các sản phẩm tìm ra sản phẩm tốt nhất để đề xuất thực
hiện, sau đó hoàn thành bảng sau:
TÊN SẢN
MẪU THIẾT KẾ VÀ QUY TRÌNH THI
VẬT LIỆU VÀ CÁC
PHẨM LỰA
CÔNG
DỤNG CỤ CẦN
CHỌN
THIẾT
Giải thích tại sao lựa chọn sản phẩm này để tiến hành thi công.
c. Dự kiến sản phẩm
Nhóm phải thống nhất phương án hợp lí nhất và có kèm lí giải.
d. Tổ chức hoạt động
- Học sinh thảo luận trong nhóm và phân loại các đề xuất đã nêu có chỉ rõ những
ưu nhược điểm của mỗi giải pháp.
- Cuối cùng lựa chọn phương án tối ưu nhất để tiến hành gia công chế tạo.
5. Hoạt động 5: Chế tạo mô hình hoặc mẫu thử nghiệm.
a. Mục tiêu
- Sau khi chọn lựa được phương án tối ưu, bắt tay vào chuẩn bị các điều kiện về
vật chất như: Vật liệu, công cụ gia công, bản vẽ các chi tiết sản phẩm chế tạo.
- Nhắc các quy tắc an toàn khi tiến hành làm các sản phẩm.
b. Nội dung hoạt động
- Trao đổi với thầy cô về cách làm của nhóm mình
- Phân chia công việc cho các thành viên, tiến hành thu thập các nguyên vật liệu,
dụng cụ cần thiết.
- Thực hiện các tính toán để chứng tỏ cách làm có tính thực tế và thẩm mĩ.
- Ghi nhật kí hoạt động ( Ai làm gì, Vào lúc nào, có khó khăn gì...), chụp hình
nhóm làm việc (nếu có thể..)
- Tạo tranh cát và trưng bày sản phẩm
- Viết bản mô tả về ý nghĩa của sản phẩm.
c. Dự kiến sản phẩm
- Sản phẩm tranh tô cát đảm bảo các tiêu chí đề ra ban đầu
- Bản mô tả về ý nghĩa của sản phẩm.
d. Tổ chức hoạt động

- Học sinh phân công công việc, thu thập nguyên vật liệu cần thiết và tiến hành
gia công chế tạo sản phẩm theo nhóm ngay tại tiết học.
6. Hoạt động 6. Thử nghiệm và đánh giá.
a. Mục tiêu
Yêu cầu học sinh thực hiện hoạt động để đánh giá lại toàn bộ sản phẩm của nhóm
gồm: Các sản phẩm chế tạo được và tính hiệu quả của giải pháp xử lí tình huống ban đầu.
b. Nội dung hoạt động
- Học sinh thuyết trình về sản phẩm và tiến hành thử nghiệm sản phẩm ngay tại
lớp
- Giáo viên tổ chức cho các nhóm đánh giá chéo theo phiếu (Phát phiếu)
TIÊU CHÍ
ĐIỂM
ĐIỂM ĐẠT ĐƯỢC
TIÊU CHÍ
NHÓM 1
NHÓM 2
1. Lựa chọn vật liệu
10
2. Thẩm mĩ (Hình dáng, kích thước, khối
20
lượng, đẹp, khoa học…)
3. Giá thành ( phù hợp)
20
4. Thời gian gia công (<=15Phút)
10
5. Hiệu quả sử dụng (đã qua thử nghiệm)
40
Tổng
100
c. Dự kiến sản phẩm
- Bản đánh giá sản phẩm của nhóm bạn theo các tiêu chí trên bảng.
- Bản nhật kí hoạt động và bản thuyết trình về sản phẩm
d. Cách thức tổ chức hoạt động
- Tổ chức cho học sinh thuyết trình về ý nghĩa của sản phẩm
- Các nhóm thảo luận đánh giá chéo. Nhóm trưởng lên báo cáo kết quả đánh giá
7. Hoạt động 7: Chia sẻ và thảo luận.
a. Mục tiêu
Nhóm học sinh được giới thiệu sản phẩm trí tuệ của nhóm mình trước lớp, trao đổi
thảo luận về nội dung kiến thức, các thí nghiệm, các tình huống xử lí tình huống... qua đó
hoàn thiện sản phẩm của mình.
b. Nội dung hoạt động
- Trình bày sản phẩm tái chế có thể thực hiện tối ưu cho giải pháp này
- Giới thiệu quá trình làm việc của nhóm. Chia sẻ thuận lợi và khó khăn khi thực
hiện sản phẩm.
c. Dự kiến sản phẩm
Buổi báo cáo hấp dẫn, học sinh sôi nổi, chia sẻ rộng rãi
d. Tổ chức hoạt động
- Đại diện các nhóm trưng bày, thuyết minh, giới thiệu sản phẩm của nhóm mình.
- Các nhóm thảo luận, nhận xét chéo, đặt câu hỏi và phản biện.
8. Hoạt động 8: Điều chỉnh thiết kế.
a. Mục tiêu
- Học sinh đánh giá chéo

- Nghe ý kiến chuyên gia
- Rèn kĩ năng lắng nghe và phản biện
- Phát triển tư duy sáng tạo
b. Nội dung hoạt động.
- Phân tích thiết kế của các nhóm tìm ra nhóm có sản phẩm tối ưu hơn và rút kinh
nghiệm cho các nhóm
- Nếu cho nhóm thay đổi thiết kế thì sẽ thay đổi yếu tố nào để làm mẫu của nhóm
tốt hơn
- Giáo viên (Chuyên gia) chỉ ra các yếu tố nên thay đổi trong thiết kế cho phù hợp
hơn trong thực tế.
c. Dự kiến sản phẩm
Các bản đánh giá khách quan của các bạn học sinh và thầy cô giáo.
d. Tổ chức hoạt động
- Học sinh là việc theo nhóm tại lớp: Nhờ chuyên gia là các thầy cô phụ trách bộ
môn như Toán, Lí, Hóa, Công nghệ, Mỹ thuật tư vấn thêm (nếu cần).
- Các nhóm tự điều chỉnh sản phẩm của nhóm mình sao cho sản phẩm có chất
lượng tốt nhất.
9. Hoạt động 9: Tìm hiểu kiến thức về silic – công nghiệp silicat.
a. Mục tiêu
- Nêu được tính chất về silic, silic đioxit
- Tổng hợp được các ngành công nghiệp silicat.
b. Nội dung hoạt động.
Phiếu học tập 1
Trạng thái TN
Tính chất
Ứng dụng
1. Silic
2. Silic đioxit

Nguyên liệu

Phiếu học tập 2
Sản xuất đồ gốm
Sản xuất xi măng

Các công đoạn
Cơ sở sản xuất
c. Dự kiến sản phẩm
Phiếu học tập của học sinh
d. Tổ chức hoạt động

Sản xuất thủy tinh

- GV chuyển giao nhiệm vụ: hoàn thành phiếu học tập
- HS thực hiện nhiệm vụ: dựa theo kiến thức để hoàn thành phiếu học tập
- Các nhóm báo cáo kết quả phiếu học tập
- Giáo viên đánh giá các nhóm
* Chuyển giao nhiệm vụ:
- Học sinh về nhà học bài.
- Làm bài tập sách giáo khoa.