GIỚI THIỆU
Cuốn sách này không viết về những suy nghĩ của riêng tôi, nhưng tôi được
thôi thúc bởi những suy nghĩ của người khác.
Cuốn sách cũng không phải là tập hợp những bài thực hành tốt nhất của
tôi, nhưng tôi mô phỏng cách những người giỏi nhất làm để trở nên tốt
hơn.
Có nhiều khi suy nghĩ của chúng ta không được thông suốt, nhưng thực tế
là chúng ta thông minh hơn những gì mình tưởng. Cuốn sách này sẽ giúp
bạn:
• Làm thế nào để tư duy thông minh hơn
• Làm thế nào để tin tưởng vào trí tuệ của chính mình
Từng bước một, tôi sẽ chỉ cho các bạn thấy đâu là những nơi có thể cải
thiện khả năng nhận thức và quý trọng bản thân mình. Cùng với sự giúp đỡ
của những nhà tư tưởng, nhà tâm lý học xuất sắc nhất, những con người
thành công nhất trên thế giới, bạn sẽ tìm thấy câu trả lời và các ví dụ để có
thể:
• Tìm ra “tài năng xuất chúng” của chính mình
• Từ một người nghiệp dư trở thành chuyên gia
• Khám phá chiều sâu của tư duy sáng tạo
• Hiểu được bản chất tự nhiên của sự phán xét để đánh giá tốt hơn
• Dám ước mơ những điều vĩ đại
• Có cơ hội đạt được tự do bằng cách biến tự do thành cơ hội
• Du hành vượt thời gian (hoàn toàn nghiêm túc)

• Đưa ra các quyết định đa chiều
• Thiết lập kỉ luật với bản thân
• … và còn nhiều hơn thế nữa.
Tôi ao ước mình có thể hứa hẹn rằng, khi bạn đọc xong cuốn sách này, bạn
có thể hiểu rõ hơn về bản thân mình. Nhưng đó không phải là mục đích của
cuốn sách này. Thay vào đó, tôi chọn cách hướng các bạn đến những suy
nghĩ sâu sắc hơn, hoặc tự vấn, tự nhìn nhận về bản thân bạn trong hiện tại.
Và khi kết thúc cuốn sách, bạn có thể nhận ra có biết bao nhiêu tiềm năng
đã bị chôn giấu mà bản thân không hề hay biết. Tôi hi vọng rằng khi những
trang cuối cùng của cuốn sách khép lại cũng là lúc bạn hiểu rõ về bản thân
mình hơn là bạn tưởng, và bạn sẽ bắt đầu xóa nhòa đi khoảng cách ấy bằng
một lối tư duy thông minh hơn.

 

Chương 1
BẠN THÔNG MINH HƠN BẠN TƯỞNG
“Có nhiều vàng được khai thác từ suy nghĩ của loài người hơn là số vàng
được lấy ra từ trái đất. Vậy hãy quét đi lớp mạng nhện và tận dụng tất cả
những ý tưởng tuyệt vời mà bạn có!”
- Khuyết danh Bạn đã bao giờ mường tượng về người mà mình sẽ trở thành hay chưa?
Đã bao giờ bạn thiết tha muốn thực hiện bằng được một việc gì? Hay bạn
có hình dung nào về việc bạn sinh ra để dành cho điều gì chưa?
Nhưng đồng thời, bạn cũng tự nói với bản thân rằng viễn cảnh đó không
thể xảy ra. Bạn mơ về việc trở thành một doanh nhân, nhưng lại không bao
giờ khởi nghiệp. Bạn muốn là một nghệ sĩ, nói đúng hơn là một họa sĩ,
nhưng lại không bao giờ động đến cọ vẽ và vải toan. Nếu đúng là như vậy,
thì theo như Steven Pressfield, tác giả cuốn The War of Art (tạm dịch: Cuộc
chiến nghệ thuật), bạn đang bị thử thách.
Pressfield nhấn mạnh rằng, với bản chất duy lý trí, chúng ta thường cảm
thấy những thử thách này đến từ phía bên ngoài. Nguyên nhân không đến
từ chúng ta, mà luôn đến từ người bạn đời, cha mẹ, môi trường, hệ thống
giáo dục tệ hại, do công việc, cấp trên, hệ thống phương tiện giao thông
chậm chạp phải chịu trách nhiệm cho những ước mơ bị trì hoãn đó - ngoại
trừ chính chúng ta. Luôn có một lý do để chúng ta KHÔNG thực hiện
những gì mình ao ước.
Sự thật là, lỗi ở chính bản thân bạn chứ không phải bất kì ai khác. Cứ mỗi
lần chúng ta (tự) ảo tưởng và trì hoãn đam mê thực sự của mình, đó là vì
chính chúng ta cho phép mình làm như vậy. Khi tôi sử dụng từ “chúng ta”,
tôi cũng tự nhận thấy có “bản thân tôi” ở trong đó. Tôi không có chiếc chìa
khóa mở lối đến với tri thức trong cả vũ trụ. Tôi cũng không thấu rõ mọi

tâm hồn trên trái đất này. Cho nên, khi tôi sử dụng nhân xưng số nhiều ở
đây, tôi ý thức rõ điều đó cũng xảy ra với chính mình. Mong các bạn thứ lỗi
cho tôi về điều đó.
Đó là lý do tại sao tôi đan xen những kinh nghiệm cá nhân với những
nghiên cứu phản ánh ý kiến của số đông, hoặc nói đúng hơn, là mức trung
bình của mọi người. Mục đích của tôi là cho các bạn thấy những quan điểm
độc đáo, chủ quan và khách quan về lý do tại sao bạn lại thông minh hơn
bạn tưởng. Hãy đọc, cảm thụ và nhìn nhận với một thái độ phê bình trong
khoan dung. Hãy tìm kiếm những viên ngọc quý dành cho bạn và bỏ qua
những thứ còn lại.
Quay trở lại với Steven Pressfield và quan điểm về những thử thách, ông
muốn khẳng định rằng luôn có những trở lực trỗi dậy từ bên trong. Con
người tạo ra và duy trì nó. Thử thách cũng trực tiếp tỉ lệ với ham muốn.
Chúng ta càng trông đợi bao nhiêu thì thách thức càng lớn bấy nhiêu.
Không phải là chúng ta không muốn làm điều ấy (đó là lời chúng ta hay tự
nói với bản thân) nhưng chưa phải là bây giờ, hoặc là đợi khi ta có nhiều
kiến thức hơn, nhiều thời gian rảnh hơn hay có tiền. Chúng ta tìm lý do
bào chữa và khiến sự trì hoãn của mình trở nên hợp lý.
Mơ mộng thì dễ chịu, nhưng khi nghĩ về những trở ngại ngăn cản thành
công, bạn cảm thấy tồi tệ. Trong giấc mơ, chúng ta cảm thấy thật tuyệt,
nhưng khi bạn quay trở lại với thực tế và bắt đầu suy nghĩ về việc phải
hiện thực hóa ước mơ thì cảm giác bất hạnh xuất hiện. Chúng ta cảm thấy
buồn chán và bồn chồn không yên.
Một vài người trở nên trầm uất bởi vì những trở ngại từ chính bên trong
họ, họ tin rằng mình là người chẳng giỏi giang bất cứ điều gì. Không phải
là họ không có tài năng, không có ý tưởng, hay họ không xứng đáng có một
cuộc sống tốt hơn. Sự thật là họ không bao giờ dám thử sức với những ý
tưởng của mình, bởi vì họ không nhận được những phản hồi tích cực cho
những thành công trước đó của họ. Tại sao? Đa số là vì họ đã không dám
thử những điều thực sự định nghĩa bản thân họ là ai, những thứ họ thực sự
muốn cho chính mình chứ không phải cho người khác. Họ cảm thấy họ
không xứng với một mục tiêu cao cả hơn.

Điều ấy đúng trong một số phạm vi.
Mọi người không phải được sinh ra với những sự lựa chọn vô hạn. Chúng
ta đến với cuộc sống này với những mục tiêu cụ thể, để hoàn thành sứ
mạng riêng của mình. Tuy nhiên, chúng ta không thể trở thành bất kì ai mà
chúng ta muốn được. Ví dụ, tôi ao ước trở thành một ca sĩ được mọi người
công nhận tài năng, nhưng nếu tôi biểu diễn trước các khán giả khiếm thính
thì cơ hội để tôi đạt được thành công là con số không. Điều đó cũng hợp lý
thôi. Đó không phải là những gì tôi cần làm. Tôi có những thứ khác đang
thôi thúc mình phải thực hiện.
Bạn sở hữu một “tài năng xuất chúng”
Suy nghĩ phải trở thành ông nọ bà kia khiến chúng ta mắc kẹt. Nhiệm vụ
của chúng ta không phải là liên tục phủ nhận bản thân và ao ước điều gì đó
khác đi mà chính là tìm ra, chấp nhận con người thật của mình và tận dụng
tối đa giá trị đó.
“Mọi người đều có tài năng – nhưng một vài người không bao giờ khám
phá ra nó!”
– Wolfgang Riebe Bạn có thể không bao giờ trở thành một diễn viên hay vận động viên đẳng
cấp quốc tế. Bạn thậm chí chẳng màng tới các danh hiệu. Tuy nhiên, bạn
có thể trở thành một cá nhân tốt nhất trong một lĩnh vực nào đó. “Tài năng
xuất chúng” của bạn có thể đảm bảo mang đến cho bạn một cuộc sống tốt,
sự đầy đủ, tiền bạc và bình an trong tâm hồn. Tôi chắc như đinh đóng cột
rằng bạn có một tài năng đặc biệt mà bạn có thể dùng nó để kiến thiết
tương lai của riêng mình. Đừng hiểu đơn thuần theo nghĩa đen. Nó có thể
không chỉ là một tài năng duy nhất. Đa số “tài năng xuất chúng” này là sự
kết hợp độc đáo giữa hai hoặc ba tài năng mà bạn vượt trội hơn mức trung
bình của người khác.
Ví dụ, tôi có kĩ năng giao tiếp xã hội tốt, kĩ năng viết tuyệt vời và tôi biết
cách quảng bá thương hiệu cá nhân. Kết quả là, tôi trở thành một tác giả
viết về mảng phát triển xã hội và có khả năng tự xuất bản sách của mình.

Tôi có thể không phải là người giỏi nhất trong từng kĩ năng riêng lẻ, và tôi
cũng không thể làm gì nếu tôi chỉ tập trung vào một kĩ năng trong số đó.
Nói theo một cách giàu hình ảnh thì tôi lấy một cái máy trộn, cho hết tất cả
những khả năng tốt nhất của mình vào trong, rồi trộn đều chúng với nhau.
“Điều tuyệt vời nhất mà một cá nhân có thể đóng góp cho xã hội là vận
dụng tối đa những tài năng trời phú cho mình. Đó chính là thành công chứ
không phải bất cứ điều gì khác.”
- Orison Swett Marden Biết rõ kĩ năng tốt nhất của mình, hài hòa chúng với nhau để trở thành một
“tài năng xuất chúng” chưa phải là đích đến, mà chỉ mới là vạch xuất phát.
Nếu bạn có những tài năng độc đáo của riêng mình, thì công việc thực sự
mới chỉ bắt đầu. Cả cuộc đời mình bạn phải bền bỉ và kiên trì phát triển và
dung hòa những kĩ năng ấy. Trừ khi bạn sinh ra đã là một thiên tài trong
một lĩnh vực nào đó, thì từ tốt đến vĩ đại vẫn còn một khoảng cách rất xa.
Bạn buộc phải rèn luyện.
Tập trung vào kĩ năng và con đường mình chọn. Bạn có thể sẽ không cảm
thấy hào hứng vào thời điểm bắt đầu. Không có một quy tắc nào nói là
những gì bạn giỏi và bạn lựa chọn thực hiện sẽ được mọi người yêu thích
ngay từ những lúc ban đầu cả. Như Carl Newport trong cuốn sách của
mình, So Good They Can't Ignore You (tạm dịch: Hãy giỏi đến mức không
ai dám phớt lờ bạn), đã nói rằng, nếu như bạn nỗ lực hết tâm hết sức trong
công việc, thì đến cuối cùng bạn sẽ yêu thích và phát triển niềm đam mê
với nó. “Hãy chuyển hướng mục tiêu của bạn từ chỗ tìm một công việc tốt
sang làm tốt công việc của mình, và cuối cùng xây dựng tình yêu với
những gì bạn làm.” Như Ralph Waldo Emerson nói, “Người thành công
chính là một người bình thường nhưng làm việc tập trung hết sức.”
Tại sao bạn nên trở thành chuyên gia thay vì một tay nghiệp dư? (Không kể
những lí do quá hiển nhiên.)
Hãy xác định bạn sẽ là một chuyên gia thay vì một tay nghiệp dư trong lĩnh
vực của mình. Nghiệp dư, từ đó bắt nguồn từ một từ gốc có nghĩa là “yêu
thích”. Điều này thể hiện là những người nghiệp dư muốn được làm việc

và mong muốn này được điều khiển bởi cảm xúc yêu thích. Mặt khác,
những chuyên gia làm việc vì tiền. Steven Pressfield không đồng ý với
quan điểm này. Theo ý kiến của ông thì những người nghiệp dư không hề
yêu thích cuộc chơi này. Nếu có, họ đã biến những mong muốn làm việc
của mình thành lòng yêu nghề thật sự. Nghiệp dư trong cách giải thích này
chỉ là một kiểu lười biếng: Họ không thực sự yêu thích và mong muốn
được làm việc đến mức mà họ có thể dành trọn cuộc đời của mình cho
công việc đó. Những người nghiệp dư không dành toàn bộ thời gian để cam
kết với công việc.
Một người chuyên nghiệp không sợ những thử thách. Họ nới rộng những
giới hạn của bản thân. Điều đó giúp họ phát triển. Tất nhiên, họ cũng phải
đối mặt với những nỗi sợ. Nếu họ cảm thấy hoảng hốt khi đối mặt với một
thách thức, đó cũng là một dấu hiệu tốt. Điều đó có nghĩa là họ có cơ hội
để cải thiện tốt hơn, bởi vì cái khó ló cái khôn. Sợ hãi cũng là cách để
chúng ta có thể tiếp cận những kiến thức rộng lớn hơn. “Thành công đến
từ việc không ngừng mở rộng các giới hạn của bản thân theo mọi hướng –
sáng tạo, tài chính, tinh thần và thể chất. Hãy luôn tự hỏi bản thân mình, tôi
có thể cải thiện điều gì tốt hơn? Tôi có thể nói chuyện với ai khác không?
Tôi có thể tìm kiếm ở đâu khác không?” James Altucher đã nói như vậy,
trong cuốn sách Choose yourself (tạm dịch: Lựa chọn chính mình) của ông.
Người chuyên nghiệp nhận biết và phát triển không chỉ các cơ hội mà còn
cả giới hạn của chính họ. Họ hiểu rõ mình chỉ là chuyên gia trong lĩnh vực
riêng của mình mà thôi. Nên họ thuê những chuyên gia khác để giúp họ như
là các luật sư, kế toán viên, nhà thiết kế và những người khác nữa.
Người chuyên nghiệp yêu công việc của họ cũng như những người nghiệp
dư vậy. Anh ta chấp nhận tiền bạc là phần thưởng cho những lao động vất
vả mà mình bỏ ra. Nếu những chuyên gia này không yêu thích những gì
mình làm nhằm trở nên xuất sắc hơn những người khác, thì họ sẽ không
cống hiến cuộc đời của mình cho công việc ấy. Như lời một bài hát, “Tình
yêu thái quá sẽ giết chết người ta”. Điều này cũng đúng với niềm đam mê
công việc, ước mơ, công việc, sự nghiệp, mục tiêu của bạn, dù bạn gọi nó
là gì đi chăng nữa.

Làm thế nào để vượt qua các trở ngại trong cuộc đời và bắt đầu thực hiện
những gì bạn đang trì hoãn?
“Hình thức bên ngoài ra sao phụ thuộc vào bên trong như thế nào.”
- Park Cousins Hãy dừng lại một chút và nhìn xung quanh bạn. Bạn có thích những gì bạn
đang nhìn thấy không? Nếu không, hãy nhìn lại mình. Khi bạn làm như vậy
rồi, mà bạn vẫn không cảm thấy hạnh phúc, thì hãy nhìn sâu vào bên trong
con người mình. Dù bạn cảm thấy thế nào, thì thứ bạn đang có ngay đây
chính là những suy nghĩ hiện tại. Nếu bạn muốn thay đổi một điều gì, hãy
ra khỏi lối mòn, điều đầu tiên bạn nên làm là hãy thiêu rụi những suy nghĩ
ấy đi. Bạn không thể mong thứ gì mới mẻ sẽ đến với mình nếu giữ nguyên
nếp nghĩ cũ.
Nếu bạn cảm thấy rằng mình vẫn bị trở ngại nào đó ngăn cản cho đến tận
bây giờ, và bạn đang kìm nén một thiên tài và những giấc mơ bên trong
mình, thì đây là thời điểm để thay đổi.
Bạn phải thấy bản thân xứng đáng với những giấc mơ của chính bạn.
Đó là vì bạn xứng đáng như vậy. Dù bạn có làm ra điều gì trong quá khứ đi
chăng nữa, thì bạn cũng không thể thay đổi những điều ấy nữa. Điều tốt
nhất bạn có thể làm với quá khứ của mình là hãy hoài niệm về gia đình và
những người mình đã từng yêu thương với những kí ức hạnh phúc. Tất cả
những oán hận cay đắng vẫn sẽ có lúc nào đó quay trở lại. Nếu như hiện tại
của bạn tràn ngập những kí ức đau đớn của quá khứ thì bạn sẽ phải sống
chung với chúng thay vì hướng đến một tương lai tốt đẹp hơn. Tự nhắc
nhở mình về những sai lầm, nhưng hãy cố gắng để chúng không tái diễn và
vượt qua chúng. Hãy tha thứ cho chính mình và bắt đầu viết một tương lai
khác.
Bài tập cho chương này
1. Hôm nay tôi đã nhận biết được tôi sở hữu một “tài năng xuất chúng”
trong lĩnh vực:

...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
2. Hôm nay tôi đã nhận ra mười sai lầm lớn nhất và những yếu tố chủ
quan khiến tôi cảm thấy mình không xứng đáng với mục tiêu của mình:
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
3. Hôm nay tôi đã loại bỏ được một sai lầm hay một yếu tố chủ quan khiến
tôi cảm thấy mình không xứng đáng với mục tiêu của mình:
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
Ví dụ: Hôm nay tôi đã gửi email xin lỗi tới người yêu cũ của mình. Hôm
nay tôi đã đến tiệm và đổi kiểu tóc mới. Hôm nay tôi đã thanh toán trước
cho một khoá học XY để cải thiện khả năng YZ của mình.
 

Chương 2
NHỮNG CƠ HỘI TUYỆT VỜI
“Bạn có biết rằng cơ hội không bao giờ mất đi? Chỉ là có một số người đã
lấy mất những cơ hội mà bạn đã bỏ lỡ mà thôi!”
- Khuyết danh Một vài người dường như có rất nhiều cơ hội, và một số người khác lại
cảm thấy rằng họ chẳng có lấy một cơ hội nào. Một vài người nói rằng cơ
hội là kết quả của việc ở đúng nơi vào đúng thời điểm. Nói theo cách khác,
điều đó phụ thuộc vào may mắn. Một số người khác lại tin rằng, cách rõ
ràng nhất để đảm bảo được những cơ hội là tự tạo ra chúng.
Cá nhân tôi suy nghĩ rằng sự thật nằm ở giữa. Trong khi việc chủ động lên
kế hoạch và chuẩn bị giúp ta có nhiều cơ hội hơn, thì may mắn cũng là một
yếu tố khá bất ngờ để ta đo lường những cơ hội này tốt đến mức nào. Ta
có công thức, một cơ hội tốt bao gồm kiến thức cộng với làm việc chăm
chỉ và một chút may mắn; cơ hội tuyệt vời sẽ tương đương với nhiều kiến
thức hơn cộng với làm việc chăm chỉ hơn và nhiều may mắn hơn. Nếu tôi
cho thêm yếu tố tài năng vào bất kì phương trình nào thì kết quả sẽ ngay
lập tức nhảy vọt lên. Cụ thể là kiến thức cộng với làm việc chăm chỉ, một
chút may mắn và tài năng sẽ tạo ra một cơ hội hiếm có khó tìm. Nhiều kiến
thức hơn với làm việc chăm chỉ hơn, nhiều may mắn hơn và tài năng hơn
nữa sẽ tạo ra một cơ hội ngàn năm có một và làm nên tên tuổi những con
người còn vang danh đến tận hôm nay - những nghệ sĩ, diễn viên, nhà
chính trị,… hàng đầu thế giới.
Hai trong số những yếu tố trên có thể kiểm soát được trong tầm tay: kiến
thức và làm việc chăm chỉ. Chúng phụ thuộc vào bạn. Nếu bạn làm việc
chăm chỉ và siêng năng thu thập kiến thức, nhưng bạn không thực sự xuất
sắc trong một lĩnh vực nào, bạn vẫn có thể tạo ra cho mình những cơ hội tốt

hơn mức trung bình so với những người khác. Hai yếu tố này do bạn quyết
định.
Hai yếu tố còn lại, tuy nhiên, lại nằm ngoài sự lựa chọn của bạn. Dù bạn
được sinh ra với một tài năng thiên bẩm, nhưng chưa chắc có được may
mắn. Được sinh ra với một tài năng nổi bật có thể coi là một dạng may mắn
rồi. Tuy nhiên, chỉ có tài năng không thôi thì không bao giờ tạo ra được cơ
hội. Bạn có thể là ca sĩ tài năng nhất trên hành tinh, nhưng nếu bạn được
sinh ra ở Bangladesh và chỉ được học khâu vá, làm việc trong một công ty
may mặc với đồng lương 40 xu một giờ, dù sao cũng vẫn tốt hơn là làm
thợ mỏ. Và rồi bạn vẫn làm việc chăm chỉ, thu thập kiến thức và có tài
năng, nhưng cơ hội của bạn vẫn là rất nhỏ.
May mắn là một yếu tố vô cùng phức tạp. Có rất nhiều thứ quyết định may
mắn. Nếu bạn được sinh ra trong một gia đình giàu có ở California, có
những mối quan hệ tốt, có tài năng, bạn có một công việc khá và dù chỉ
biết một vài thứ, bạn vẫn sẽ có cơ hội để đạt được thứ bạn muốn. Nhưng
trường hợp này rất hiếm xảy ra.
Tôi nghĩ rằng cách tốt nhất cho một người bình thường gặp được cơ hội
tốt hay tuyệt vời là tạo ra một “hạ tầng cơ sở” cần thiết cho họ. Nói theo
cách khác, hãy chuẩn bị thật nhiều kiến thức và làm việc chăm chỉ hết mức
để phát triển các kĩ năng, tạo ra các mối quan hệ, trở nên ưa nhìn, bất cứ
việc gì bạn cần cho giấc mơ của mình, thì lúc mà may mắn và cơ hội mỉm
cười với bạn, bạn cũng đã sẵn sàng.
Hãy nhớ, cơ hội có thể chỉ gõ cửa một lần trong khi sự thèm muốn cũng
như lơ đãng lại nằm đợi tiếng chuông cửa cả ngày dài. Đừng ngừng học
hỏi và làm việc chăm chỉ, dù bạn chưa nhìn thấy một cơ hội tốt nào. Đôi
khi, cơ hội tốt thường được ngụy trang. Chúng hiếm khi xuất hiện kiểu
như một email trực tiếp từ Tổng công ty Điện lực mời bạn ngồi thẳng vào
vị trí Giám đốc điều hành.
Cơ hội thường là những ý tưởng hay ho bật ra khỏi đầu, hoặc những ý
tưởng lóe lên trong khi chúng ta đang học tập.
Phương pháp Chiếc máy sáng tạo ý tưởng

Làm thế nào bạn tạo ra những ý tưởng hay và thú vị? Cha đẻ của các ý
tưởng là James Altucher, người mà trong cuốn sách Choose Yourself của
mình, đã giới thiệu một nghiên cứu phức tạp về việc làm thế nào để trở
thành một chiếc máy sáng tạo ý tưởng.
Hãy viết ra mười ý tưởng mỗi ngày. Bạn có thể viết những ý tưởng về bất
cứ điều gì? Tại sao lại là số mười nhỉ? Bởi vì điều này rất khó. Suy nghĩ
về ba ý tưởng không phải là một thách thức lớn. Thậm chí năm ý tưởng có
thể đến cùng một lúc mà không tốn nhiều sức lực. Nhưng để tạo ra mười ý
tưởng mới một ngày thì không dễ như ăn kẹo. Não của bạn phải làm việc.
Nó sẽ vượt ra ngoài những suy nghĩ bị giới hạn để vươn tới ranh giới của
sự phi thường.
Tuy nhiên, không phải tất cả các ý tưởng đều là tốt. Thêm nữa là, Altucher
cảnh báo rằng 99% trong số những ý tưởng của chúng ta đều là rác. Dẫu
vậy, não bộ của chúng ta sẽ được thiết lập một chế độ tự động sáng tạo.
Kết quả là, sẽ có 1% các ý tưởng tốt có thể tạo thành cơ hội cho chúng ta.
Làm thế nào để gia tăng cơ hội có được những ý tưởng hay?
Bí quyết đầu tiên của James Altucher là hãy đọc hai giờ một ngày. Hãy
phân chia thời gian để đọc tối thiểu bốn chủ đề khác nhau. Ngày hôm qua
tôi đã đọc một bài tiểu sử ngắn về Mozart; một chương trong cuốn Tools of
Titans (tạm dịch: Công cụ của người khổng lồ), cuốn sách bán chạy nhất
của Tim Ferriss. Tôi đọc ba câu trích dẫn của Cheryl Strayed trong cuốn
sách của bà là Brave Enough (tạm dịch: Đủ dũng cảm), và hoàn thành xong
cuốn  The Time Paradox (tạm dịch: Nghịch lý thời gian) của Philip
Zimbardo và John Boyd. Chúng là những chủ đề khác nhau, không phải tất
cả đều nhằm cải thiện những kĩ năng chính của tôi, nhưng chúng giúp tôi
mở rộng kho tàng kiến thức và góc nhìn.
Bí quyết thứ hai mà chúng ta học được từ Altucher là mỗi ngày hãy viết ra
mười ý tưởng về bất cứ thứ gì. Đó có thể là những ý tưởng kinh doanh,
những ý tưởng về sách, ý tưởng làm người bạn đời hay cha mẹ của chúng
ta bất ngờ, ý tưởng về cách gấp ga trải giường nhanh hơn, bất kể thứ gì
bạn có thể nghĩ đến. Quy tắc duy nhất đó là hãy viết ít nhất mười ý tưởng
ra giấy.

Nếu bạn là một người kiên định, đến cuối mỗi năm, bạn sẽ đọc được một
ngàn giờ và viết ra được 3650 ý tưởng. Altucher ước tính rằng để trở thành
một cỗ máy sáng tạo ý tưởng cần ít nhất sáu tháng luyện tập liên tục mỗi
ngày. Giống như việc tập luyện cơ bắp, mỗi ngày bạn đều cần rèn luyện
sáng tạo ý tưởng, nếu không chúng sẽ trở nên yếu đi. Ví dụ, bạn ngừng tập
thể hình trong hai tuần, mặc dù bạn là một vận động viên có thành tích cao,
bạn sẽ cảm nhận được ngay sự khác biệt. Não của bạn cũng y như vậy.
“Cơ hội được tìm thấy bởi những ai tìm kiếm chúng. Ong thì đốt đau
nhưng lại đem mật ngọt ngào… nên hãy cứ nhìn vào những điều tiêu cực
với một thái độ tích cực nhất.”
- Khuyết danh Tất cả sai lầm mà chúng ta phải đối mặt cũng là một cơ hội. Một cơ hội để
học hỏi, để phát triển, để biết rằng lối nào chúng ta nên tránh, để có được
những kinh nghiệm. Cuộc sống của bạn được định nghĩa bằng cách bạn
phản ứng lại các sự kiện nhất định. Nếu bạn lựa chọn việc nhìn nhận những
thất bại hoặc những cơ hội bị vuột mất là bài học, bạn sẽ phát triển. Còn
nếu bạn chọn cách gặm nhấm nỗi đau và từ bỏ cuộc đua dài, bạn sẽ không
thể tiến bộ được.
Chúng ta là con người. Chúng ta không thể lúc nào cũng nói, “Được thôi,
ai quan tâm chứ? Tôi sẽ coi đó là một bài học.” Chúng ta là những thực thể
đầy cảm xúc và tất nhiên, thất bại thì rất đau đớn. Chúng luôn luôn đau
đớn. Thậm chí còn đau hơn nhiều nỗi đau khác. Đúng vậy, sau mọi bi kịch,
bạn đều trải qua một thời kì khóc lóc than vãn. Sau đó, những cảm xúc tồi
tệ sẽ dần dần tan biến đi thôi, trừ khi bạn cứ cố tình níu giữ chúng lại bằng
cách tiếp tục phàn nàn và tự biến mình thành nạn nhân. Nếu bạn đau, hãy
cứ khóc – đừng giữ trong lòng. Nhưng đừng nhầm lẫn giữa việc khóc một
lát rồi thôi với việc để những dòng nước mắt mãi không ngừng rơi.
Tự do đồng nghĩa với cơ hội
Khi suy nghĩ về cơ hội, chúng ta thường liên kết chúng với sự thăng tiến
trong sự nghiệp. “Tôi có một cơ hội tốt để…” thường được giải nghĩa ra là
“Tôi có một lời đề nghị công việc với mức lương tốt và tiền đồ xán lạn.”

Bạn nghĩ sao nếu tôi nói đó không phải là cơ hội chính mà bạn nên tìm
kiếm trong cuộc đời? Thậm chí là ngược lại – tìm kiếm cơ hội để có thể
được tự do nhiều hơn. Làm việc chăm chỉ và thu thập kiến thức để nhận ra
giá trị bản thân mà không cần phải làm việc quần quật cực khổ tại một nơi
nào đó như một cỗ máy. Hãy cố gắng tạo ra cơ hội để thực hiện đam mê
của bạn – và không chỉ là làm việc khôn ngoan.
Như thế nào nhỉ? Câu trả lời tốt nhất và kích thích bộ não của tôi về chủ
đề này là cuốn The 4-Hour Workweek (tạm dịch: Tuần làm việc bốn giờ)
của Tim Ferriss. Cuốn sách nói cho bạn biết một cách cụ thể để xây dựng
một công việc kinh doanh và một phong cách sống, mà chúng có thể tự vận
hành và không cần nhiều sự hiện diện của bạn về cả thể xác lẫn tâm trí.
Lý tưởng về cách kiếm tiền của Ferriss là trở thành người sở hữu, không
phải là ông chủ cũng không phải người làm thuê. Cách tốt nhất là “sở hữu
một đoàn tàu mà lại có những người khác đảm bảo cho nó chạy đúng giờ.”
Cách này sẽ giúp bạn có được sự tự do mà vẫn tạo ra tiền.
Mối tương quan giữa tiền bạc và tự do là gì?
Bạn có một vài câu hỏi “W” trong cuộc đời mình: cái gì (What), khi nào
(When), ở đâu (Where), ai (Who). Túi tiền của bạn sẽ được nhân lên nhiều
lần phụ thuộc vào việc bạn kiểm soát được bao nhiêu câu hỏi đó trong cuộc
đời bạn:
• Bạn muốn làm gì?
• Khi nào bạn muốn làm điều đó?
• Bạn muốn làm điều đó ở đâu?
• Bạn muốn làm điều đó với ai?
Ferriss gọi những câu hỏi này là “những thừa số tự do”. Nhưng nó sẽ hoạt
động thế nào trong thực tiễn? Dựa theo “những thừa số tự do” này, một
nhân viên giàu có và bận rộn tạo ra được thu nhập sáu con số mỗi năm lại
có vị trí thấp hơn so với một người chỉ tạo ra thu nhập $50,000 bằng cách

làm việc tại nhà vài giờ một ngày, nhưng lại nắm bắt được đầy đủ tất cả
các câu hỏi trên.
Các lựa chọn cũng là những cơ hội thực sự.
Đó chính là sức mạnh. Bạn sẽ nhìn nhận và tạo ra những lựa chọn này như
thế nào với ít công sức và chi phí nhất?
Đầu tiên, đừng để mình nhàn rỗi ra quá lâu. Nó sẽ làm nhiễm độc óc sáng
tạo và sức mạnh ý chí của bạn. Những thói quen có thể dễ dàng được tạo
nên, đặc biệt khi chúng được luyện tập thường xuyên. Sự thực này không
hề thay đổi dù bạn là người lạc quan hay bi quan.
“Không có gì khác biệt giữa cách nói của một người bi quan 'Ôi cuộc đời
tôi thật tuyệt vọng, chẳng có gì đáng bận tâm', và của một người lạc quan
'Mọi thứ đều ổn thôi, chẳng có gì đáng lo đâu'. Theo cả hai cách nói đó thì
chẳng có việc gì xảy ra hết.”
- Tim Ferriss Điều đó nghe có vẻ nghịch lý, nhưng thật ra bận rộn về bản chất cũng
không mang lại tự do cho bạn, y như trạng thái nhàn rỗi. Bận rộn là một
cách nói khác của việc lảng tránh những công việc quan trọng nhưng không
dễ chịu. Công việc bận rộn chính là một hình thái của sự biếng nhác: “lười
suy nghĩ và hành động liều lĩnh”. Làm việc quá tải cũng không tạo ra năng
suất như không làm gì hết, thậm chí còn khó chịu hơn. Hãy đối mặt với nó,
hầu hết thời gian chúng ta đều bận bù đầu lên một cách không đáng. Chúng
ta không dành thời gian để suy nghĩ xem mình nên làm gì và những gì là
không quan trọng. Chúng ta chỉ đơn giản là cứ nhận về công việc tiếp theo
bởi vì chúng dễ dàng. Nếu chúng ta quản lý thời gian của mình tốt, hãy ưu
tiên những công việc quan trọng trước và hoàn thành đúng hạn, chúng ta sẽ
không bị quá tải.
Ferriss cũng nhấn mạnh rằng, ngay cả khi bạn thực hiện một việc không
quan trọng rất tốt thì cũng không biến nó trở thành quan trọng được.
Những công việc mất thời gian sẽ không trở nên quan trọng dù cho bạn đã
tốn rất nhiều công sức.

Việc nên làm gì quan trọng hơn là làm thế nào. Hoàn thành một công việc
quan trọng một cách bình thường chắc chắn vẫn tốt hơn là thực hiện một
công việc bình thường một cách hoàn hảo. “Hiệu suất chẳng có nghĩa lý gì
trừ khi nó áp dụng cho đúng việc.” Điều đó đúng với tất cả các loại công
việc.
Thay vào đó, hãy biết cách lựa chọn. Sử dụng thời gian và trí lực để phân
loại các nhiệm vụ quan trọng từ những công việc bị dồn ép về thời gian.
Hãy làm ít hơn. Đó mới là cách để cải thiện năng suất làm việc. Hãy tập
trung vào một số ít công việc quan trọng nhưng tạo ra giá trị lớn (thu nhập,
danh tiếng, sự trợ giúp, tình yêu - bất kể mục tiêu nào) và bỏ qua những
thứ vụn vặt còn lại. Thiếu thời gian chính là thói ngụy biện của việc thiếu
sự ưu tiên.
Để tối ưu hóa, thay vì cố gắng sửa chữa những khuyết điểm thì hãy tập
trung cải thiện những thế mạnh của mình. Thúc đẩy những ưu điểm cá nhân
lên mức chuyên nghiệp quan trọng hơn, đáng khen thưởng và thú vị hơn là
vật lộn để kéo những khuyết điểm của bạn lên mức chấp nhận hay tạm
được.
Làm thế nào để phân biệt những điều quan trọng với những thứ
không hiệu quả?
Những phương pháp tốt nhất để trả lời câu hỏi này thường được đưa ra
trong các cuốn sách, bao gồm cả cuốn The 4-Hour Workweek.
Thước đo năng suất đầu tiên để quyết định tính hữu ích của một hành động
chính là Quy luật Pareto, hoặc gọi theo tên gọi khác là quy tắc 80/20. Quy
luật này có nghĩa là gì?
Nó chỉ ra rằng 80% ảnh hưởng đến từ 20% nguyên nhân, hoặc 80% kết quả
đến từ 20% nỗ lực và thời gian. Trong kinh tế, có một quy tắc thực tế là
80% lợi nhuận đến từ 20% khách hàng. Tỉ lệ này có thể du di và tăng lên là
90/10 trong một vài trường hợp.
Dựa theo Quy luật Pareto, hãy tự hỏi và tự trả lời những câu hỏi sau đây:

• 20% những hành động nào sẽ giúp tôi hoàn thành 80% nhiệm vụ của
mình?
• 20% khoảng thời gian nào là lúc tôi tập trung 80% và năng suất hơn
khoảng thời gian khác?
• 20% những người và hoạt động nào gây ra 80% các rắc rối và khiến tôi
không hạnh phúc?
• 20% những người và hoạt động nào tạo ra 80% kết quả tôi mong ước và
khiến tôi hạnh phúc?
Thước đo năng suất thứ hai là Định luật Parkinson. Wikipedia định nghĩa
nó như sau: “Công việc luôn tự mở rộng ra để chiếm đủ thời gian được ấn
định cho nó.” Nói một cách dễ hiểu, nếu bạn cho phép bản thân mình dành
một tuần để hoàn thành một công việc, đó chính xác là khoảng thời gian nó
sẽ tiêu tốn của bạn. Nhưng nếu bạn cho phép mình đến cả một tháng, thì đó
cũng chính là khoảng thời gian mà bạn cần cho cùng một công việc ấy.
Có một bí quyết về những hạn chót. Nếu bạn cho mình một ngày để hoàn
thành một dự án, áp lực thiếu thời gian sẽ buộc bạn phải tập trung cao độ
vào công việc. Bạn thực chất không thể có thời gian để lang thang vơ vẩn,
tìm những thứ làm trì trệ hoạt động của mình.
Hãy thử nghiệm phương pháp này. Hãy đảm nhận một nhiệm vụ rồi cho
bản thân mình đúng một ngày để hoàn thành nó. Hãy nghiêm khắc và
không gian lận. Hãy coi nó như một công việc của cả cuộc đời bạn hay một
dự án sống còn. Khi thực hiện, hãy lưu ý lại những điểm cần tập trung,
những hành động nào giúp bạn nhiều nhất để hoàn thành, khi nào bạn sáng
tạo tốt nhất, v.v… Thử tạo ra một công việc như vậy có thể giúp bạn thu
được những thông tin giá trị về bản thân. Bạn làm việc dưới áp lực như thế
nào, đâu là điểm mạnh của bạn, những công cụ nào giúp bạn, điều gì khiến
bạn phân tâm. Thực hành nó ngày một thường xuyên hơn sẽ giúp bạn phát
triển thói quen làm việc nhanh và hiệu quả hơn khi có hạn chót.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng, những người có hẳn một tháng để hoàn thành
một công việc hay những người chỉ được phép làm trong hai ngày cùng đạt

được kết quả như nhau. Công việc của những người có ít thời gian hơn tập
trung vào nh...